TYSD Genel Merkezi ve 133 Şubemiz

LOZAN ZAFERİMİZİN 97. Yılının ardından…

İziniz silinmez ATAM, İsmet İNÖNÜ ve silah arkadaşlarını unutmaz bu millet…

Rahmet, saygı,minnet ,özlem ve dua ile…

Tam 8 ay sürdü Lozan görüşmeleri. Sekiz ay.!

Osmanlıdan kalan borçları “altın” olarak yeni Türkiye’nin ödemesini istiyorlardı, İstanbul ve Çanakkale boşaltılmıyor, kapitülasyonlar kaldırılmıyordu. Yenildikleri halde, sonsuza giden adaletsiz talep, bir sürü kurt politikacı ve karşılarında İsmet Paşa. Öylesine bunalmıştı ki, oturup bir mektup yazdı bir gün,

“Nasılsın? Sıhhatinden, neşenden bize kuvvet ver şanlı Gazi. Görüştüğümüz zaman saçlarımı bembeyaz, yaşımı on sene ileri bulacaksın.”

Mustafa Kemal Paşa, bu mektuba ne cevap verdi bilemiyoruz, ama o da bambaşka bir acıyla yüzleşiyordu aynı sıralar. 14.Ocak’ta Zübeyde hanımı kaybetmiş, cenazesine bile gidememişti. Başsağlığı dileyenlere, “Evet, anam öldü. Vatan anam sağ olsun” diyordu.

Lozan’da her şey yolunda değildi, cephede verdiği mücadelenin belki çok daha zorunu veriyordu İsmet Paşa. Can güvenliği de yoktu üstelik. Rus delegesi bir otelin lobisinde dan dan vurulup öldürülünce, polis kendisinden rica etti, “Arabanızın önünde asılı Türk bayrağını indirmezseniz, sizi suikastçılardan koruyamayabiliriz.”

Reddetti İsmet Paşa, reddetmekle de kalmadı, Türk flamasını savura savura Lozan sokaklarında inadına birkaç tur attı o arabayla.

Ben

24 Temmuz günü, İsmet Paşa, siyah şık bir şapka, pardesü ve daha önce hiç giymediği topuklu pabuçlarıyla kendisine eşlik eden Mevhibe hanıma, “Barış kadar güzelsin” dedi, ve saat tam 15.09’da, Gazi’nin kendisine hediye ettiği dolmakalemle Lozan Barış Antlaşmasına imzasını attı.

Sadece 39 yaşındaydı.

Yeni Türkiye Devleti’nin kuruluşu, tarihin kütüğüne, ilk kez o gün, “tam bağımsız” olarak kaydedildi.

Saat 17’den başlayarak , Türkiye’deki tüm şehirler, 101 pare top atışı ile duyurdular zaferi. Minarelerin kandilleri yakıldı, bayraklar çekildi, halk coşkuyla sokaklara döküldü.

( Lozan Zaferinin 97. yılında bu satırları yazmamı sağlayan Turgut Özakman ve “Cumhuriyet” kitabına teşekkürlerle… )

Bige Güven Kızılay